ANOREKTAL HASTALIKLARDA MUAYENE

Anorektal Hastalıklarda Muayene

Anüs (makat) ve kalın barsağın son kısmı olan rektumu ilgilendiren hastalıklarda doktora başvurma genellikle bireylerde sıkıntı yaratır. Örf ve adetler, kalabalık polikliniklerde mahremiyet duygusunun tam sağlanamaması gibi düşüncelerin yanı sıra en büyük çekince nedeni muayenenin ağrılı olabileceği endişesidir.

Ancak yersiz korkular ile sağlık sorunlarının çözümünün ertelenmemesi gerekir. Zamanında tanı ve doğru tedavinin ilk adımı hekime bir an önce başvurmaktır.


Doktora Başvuru Sonrası Ne Olur?

Bireyin şikayetlerinin rahatlıkla ifade edip dinlenebilmesi için kapısı kilitlenebilen bir muayene odası kullanılır. Kişinin anlatacakları dikkatlice dinlenip kaydedildikten sonraki hasta muayenesi sırasında üç aşama vardır: Dışardan anüsün durumunun iyi bir ışık altında incelenmesi (inspeksiyon), parmakla muayene (rektal tuşe) ve ışıklı bir alet yardımıyla anal kanal ve rektumun içinin görülmesi (anoskopi/rektoskopi).

Rektal tuşe ve anoskopi/rektoskopi normalde herhangi bir ağrıya neden olmaz. Ancak hastada anal fissür, apse vb muayene sırasında ağrıya yol açabilecek bir durum var ise bunlar ilk aşamada (inspeksiyon) tesbit edilir ve gereken tedbirler alınır.

Anüse hariçten (dışardan) anestezik maddelerin uygulanması ile bazen muayeneye devam edilebilir. Ancak ağrıya sebep olabilecek durum dışardan bakma ile net olarak tesbit edilebilirse daha sonraki muayene aşamaları genellikle birkaç haftalık tedavi sonrasına ertelenir. İki-üç hafta sonra ağrıya sebep olan durum geçtikten sonra yapılacak kontrol muayenesi ile eksik işlemler tamamlanır.

Ancak ağrı fazla ise, durumun ne olduğu hariçten bakma ile anlaşılamazsa ve lokal anesteziklerin uygulaması ile dahi muayene yapılamıyorsa anestezi altında muayene gündeme gelir. Derin yerleşimli perianal apseler, rektumun dış kısmındaki tümörler vb durumlar dışarıdan hiçbir bulgu vermeyerek çok ağrılı olabilirler. Bunlara vakit geçirmeden tanı konması için anestezi altında muayene mutlak yapılmalıdır.


Muayene Sırasında Hastalık Bulaşma İhtimali var mı?

Anüs ve rektum insan vücudunun en çok mikrop içeren ancak mikroplara da aynı oranda dirençli bölgesidir. Buna rağmen hasta muayenesi sırasında mutlaka tek kullanımlık malzeme kullanılır. Burada amaçlanan hastadan hastaya herhangi bir geçişin olmamasıdır. Muayene sırasında kullanılan eldivenler tek kullanımlıktır. Anoskop ve rektoskop adı verilen cihaz ile barsağın son kısmının içi görülür. İşlem sırasında bir ışık kaynağının ucuna tek kullanımlık plastik cihaz takılır. Muayene sonrası, kullanılan tüm eldivenler ve plastik parçalar atılır. Teknolojinin gelişmesi sayesinde malzemeyi yeniden üretmek ucuza malolmaya başladığından kullanılan parçaları dezenfekte etmeye çalışmak gereksizdir.


Özetle...

Anorektal hastalıklarda muayeneye gelmek pek çok kişi tarafından kolay kabul edilmez. Ancak hastalığın doğru tanı ve tedavisi için muayene şarttır. Gerekli tedbirler alınarak muayene sırasında mahremiyet ve hastanın ağrı duymaması kesinlikle sağlanır. Alınacak tedbirler ile muayene sırasında ağrıya sebebiyet verilmez. Muayeneler tek kullanımlık aletlerle yapıldığından hastalık bulaşma ihtimali yoktur.